Menu

Overzicht innovatieprojecten

Brandstofcellen

GasTerra wil na de eerste positieve resultaten van een veldtest op wat grotere schaal en in verschillende bebouwde omgevingen brandstofcellen testen. Deze vorm van micro-WKK kan met een bijzonder hoog rendement aardgas in elektriciteit omzetten. Tot medio 2014 verricht het (gas)onderzoeksinstituut Kiwa in Apeldoorn in opdracht van GasTerra onderzoek naar dit type brandstofcellen. Doel van het onderzoek is vast te stellen welke brandstofcellen het meest geschikt zijn om in Nederlandse bebouwde omgevingen te plaatsen. Brandstofcellen van over de hele wereld worden naar Apeldoorn gestuurd en daar aangepast voor gebruik van gas uit het Groningenveld. Vervolgens worden de brandstofcellen beproefd qua rendement en emissies. Als de brandstofcel geschikt lijkt voor de Nederlandse woning, dan wordt de cel in een duurtest geplaatst. Verloopt deze duurtest positief, dan volgt een praktijktest in een woning.

In 2013 zijn voorbereidingen getroffen om begin 2014 in samenwerking met netbeheerder Alliander 10 brandstofcellen te plaatsen in woningen in Heerhugowaard. Ten behoeve van dit project, waarbij de brandstofcellen worden gekoppeld aan de opbrengst van zonnepanelen, zijn in de 'energieproeftuin' EnTranCe van de Energy Academy Europe experimenten uitgevoerd met nieuwe 'stacks', waarmee de brandstofcel snel kan reageren (balanceren) op de wisselende elektriciteitsvraag. In Heerhugowaard zal het balanceren van de elektriciteitsvraag in de woningen plaatsvinden. In 2013 is ook een begin gemaakt met de uitrol van 45 brandstofcellen op Ameland. Deze brandstofcellen worden gekoppeld aan het elektriciteitsnet, waarop ook een zonnepanelenpark is aangesloten. In tegenstelling tot het project in Heerhugowaard vindt het balanceren met de brandstofcellen hier op een soort wijkniveau plaats. Het project op Ameland is gestart in het laatste kwartaal van 2013.

HRe-ketel op groen gas

De provincie Gelderland maakte eind 2012 bekend 10 miljoen euro subsidie ter beschikking te stellen voor 10.000 HRe-ketels die worden gevoed met groen gas. De provincie vroeg GasTerra destijds om mee te denken in het proces van subsidiëring van HRe-ketels. GasTerra bracht de mogelijkheid in om groen gas in te zetten voor dat deel van het gasgebruik van de HRe-ketel dat verantwoordelijk is voor de elektriciteitsproductie. Het gaat om een gemiddeld extra gasgebruik van circa 200 m3 per jaar, waarmee een jaarlijkse elektriciteitsproductie van 2.000 KWh wordt gerealiseerd. Begin 2014 komt de subsidie voor de HRe-ketel vrij. GasTerra zal voor dit project groen gas gaan inkopen en de bijbehorende certificaten toekennen aan de benodigde hoeveelheid groen gas voor de HRe-ketels, voor een periode van 10 jaar. In totaal zullen de HRe-ketels door de bijdrage van GasTerra circa 200 GWh duurzaam opgewekte elektriciteit gaan leveren.

Deelname GGNL

GasTerra is een van de ‘founding fathers’ van Stichting Groen Gas Nederland (GGNL). GGNL is een onafhankelijke landelijke stichting, die zich inzet om de ontwikkelingen op de groen gasmarkt te versnellen en de productie van groen gas te verhogen. De stichting werkt hiertoe samen met verschillende partners, zoals agrariërs, de afvalsector, de voedings- en genotmiddelenindustrie, energiebedrijven, netbeheerders, projectontwikkelaars, banken en overheden. GGNL heeft in 2013, net zoals in voorgaande jaren, ingezet op het wegnemen van knelpunten in de groen gasmarkt.

WKK-toepassing op een (stoom)ketel

Het Nederlandse bedrijf Innecs heeft een gasturbinemodule ontwikkeld, genaamd PowerBurner, die op een bestaande (stoom)ketel is te plaatsen, zodat een ketel kan worden omgebouwd tot een WKK-installatie. GasTerra ondersteunt de ontwikkeling van deze PowerBurner. In 2013 is de ontwikkeling met succes voortgezet. Er wordt nu gezocht naar de mogelijkheid om de PowerBurner in de praktijk te gaan testen. De PowerBurner van Innecs verhoogt de kans op groei van het Nederlandse WKK-park; het systeem is namelijk aanzienlijk compacter en goedkoper dan de bestaande WKK-systemen met vergelijkbaar vermogen.

Onderzoek compacte verbrandingsmotor

In Japan is een verbrandingsmotor ontwikkeld die is geoptimaliseerd voor aardgas en vanwege de constructie bijzonder geluidarm en trillingvrij is. Daarmee is de motor geschikt om als microWKK binnen een woning te plaatsen. De motor kan als zogenaamde ‘add on’-unit als microWKK worden toegepast in een bestaand verwarmingssysteem. Op de integratie (hydraulisch en regeltechnisch) van een micro-WKK in een verwarmingssysteem heeft GasTerra een patent gekregen. Nadat de motor een CE-keur heeft verkregen zal de motor voor verder onderzoek worden beproefd voordat een kleine veldtest, mogelijk begin 2015, wordt opgezet.

Bermmaaisel voor groen gas

GasTerra is via de stichting Groen Gas Nederland betrokken bij de ontwikkeling, demonstratie en promotie van het gebruik van groen gas. In samenwerking met Energy Valley en het onderzoeks- en adviesbureau Proces Groningen, voerde GasTerra in 2012 onderzoek uit naar de vergistingsmogelijkheden van bermmaaisel. Het blijkt dat bermmaaisel uitermate geschikt is om als biomassa te dienen voor de productie van groen gas. In samenwerking met Proces is in 2013 een vervolgonderzoek gestart op EnTranCe. Hiervoor is een kleine vergister op EnTranCe geplaatst. Begin 2014 komt een grotere vergister op EnTranCe te staan.

Onderzoek Flexinet/iBalance

GasTerra wil inzicht krijgen in de mogelijkheid om gas in te zetten in de balancering van het elektriciteitsnet. Daarom werkt GasTerra mee aan de projecten iBalance en Flexinet, door brandstofcellen en expertise beschikbaar te stellen. Beide projecten moeten de verdere kennisopbouw rondom flexibilisering en verduurzaming van de energie-infrastructuur vergroten. Op EnTranCe werden in 2013 met 8 brandstofcellen de nodige experimenten uitgevoerd, met name om inzicht te krijgen in de reactiesnelheid van deze cellen. Daarnaast worden proeven genomen met het opslaan van de warmte die vrijkomt bij de inzet van brandstofcellen.

Gas en zon

De rol van aardgas in nieuwbouwwijken staat onder druk. Met enige regelmaat worden er nieuwe wijken gerealiseerd zonder gasinfrastructuur. Een van de redenen voor de aanleg van deze zogenaamde 'all electric'-wijken is de toekomstige aanscherping van eisen aan nieuwbouw. Woningen met HR-combiketels zouden niet aan deze eisen kunnen voldoen. In opdracht van Gasunie, Shell en GasTerra is onderzoek gedaan naar de rol van gas bij verdere verlaging van de Energieprestatiecoëfficiënt (EPC). De huidige EPC voor nieuwbouw is 0,6. De verwachting is dat in 2020 de EPC 0,0 zal zijn. Het onderzoek gaf aan dat een HR-combiketel in combinatie met zowel een zonneboiler als pv-panelen een robuuste oplossing geeft voor woningen met een EPC van 0,0. In EnTranCe is in samenwerking met het bedrijf Grunneger Power in 2013 een testfaciliteit opgezet, waar nu de combinatie van een zonneboilersysteem en een HR-combiketel wordt getest en verder wordt geoptimaliseerd.